دام و طیور به عنوان جزئی از حیوانات اهلی محسوب می شوند که فواید زیادی برای انسان ها دارند. از این صنعت می توان برای تولید محصولاتی مانند شیر، گوسفند و پشم استفاده کرد. این محصولات علاوه بر مزایایی که برای سلامت انسان ها دارند، می توانند درآمدزا نیز باشند. قبل از بررسی انواع اصطلاحات رایج قصد داریم شما را با انواع دام و طیور آشنا کنیم.
دسته بندی دام و طیور کدامند؟
دام و طیور به ۴ دسته کلی طیور تخمگذار، دام های پرواری، دام های شیری و طیور گوشتی تقسیم می شوند:
- طیور گوشتی
طیوری که تنها برای تامین گوشت پرورش داده می شوند؛ مانند کاب، بلدرچین گوشتی، شترمرغ گوشتی و مرغ گوشتی، کورنیش، پلیموث راک و راس.
- طیور تخمگذار
هماهنگونه که از نامش پیداست، طیوری که با هدف تامین تخم مرغ پرورش داده می شوند؛ مانند مرغ تخمگذار، بلدرچین تخمگذار، شترمرغ تخمگذار و برخی از نژادهای مرغ تخمگذار از جمله لگهورن، استرالورپ، لوهمن و غیره.
- دام های شیرده
این دسته از دام ها برای تامین شیر مورد نیاز پرورش داده می شوند که این دام ها به چهار گروه اصلی سوپرشیر، پر شیر، متوسط شیر و کم شیر تقسیم بندی می شوند. از جمله دام های شیرده می توان به بز شیری، گوسفند شیری، شتر شیری و گاو شیری اشاره کرد.
- دام های پرواری
این گروه از دام ها به منظور تامین گوشت مورد نیاز پرورش داده می شوند. از مهم ترین دام های پرواری می توان به گوسفند پرواری، بز پرواری، گاو پرواری و شتر پرواری اشاره کرد.
چوپان و دامدار
افرادی که شغل آنها دامداری و دامپروری و وظیفه آنها نگهداری و مراقبت از دام و طیور است. این شخص با روش هایی مانند تغذیه درست و اصلاح نژاد به صورت تجربی و فنی به تولید محصولات دامی می پردازد.
کشتارگاه
محلی برای ذبح و کشتار انواع دام و طیور، کشتارگاه نامیده می شود.
سیلاژ
سیلو کردن یا سیلاژ یک روش عمل آوری و نگهداری علوفه است. معمولا برای ذخیره علوفه های خشک از سیلوها استفاده می کنند.
گله
پرورش و نگهداری از گروهی از گوسفندان به صورت دسته جمعی، گله نامیده می شود.
بهاربند
در صنعت دامداری، فضایی که بدون سقف باشد، بهاربند نام دارد و معمولا دام ها در طول روز، در این فضا نگهداری می شوند.
آغل
آغل، برخلاف بهاربند به مکانی سرپوشیده گفته می شود که برای نگهداری گوسفندان مورد استفاده قرار می گیرد.
خوراک دام و طیور
به طور کلی هر نوع ماده ای که ارزش غذایی برای دام زنده داشته باشد، خوراک نام دارد.
مواد مغذی
بخشی از خوراک مصرفی که نیازهای غذایی انواع دام و طیور را فراهم می کند، مواد مغذی نام دارد که شامل چربی ها، قندها، مواد معدنی، ویتامین و پروتئین است.
علوفه
مجموعه از انواع خوراک مصرفی دام زنده که از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. دامدار باید از انواع مختلف ترکیبات علوفه ای بسته به شرایط گوناگون استفاده کند. همچنین علوفه ای که برای دام ها مورد استفاده قرار می گیرد باید مغذی، خوش خوراک و پرحجم باشد.
یونجه
اصلی ترین جیره غذایی دام ها را یونجه تشکیل می دهد که از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. از جمله مواد معدنی این خوراک می توان به کلسیم و پروتئین اشاره کرد.
کاه
در جیره غذایی دام ها کاه نسبت به سایر گیاهان مصرفی مانند یونجه از ارزش غذایی کمتری برخوردار است. غالبا این گیاه خشک و پر حجم به عنوان سیر کننده، به همراه سایر علوفه ها مورد مصرف دام ها قرار می گیرد.
جوجه
معمولا خروس یا مرغ تازه به دنیا آمده، جوجه نام دارد که تا حدود ۸ هفته به عنوان جوجه یاد می شود.
پالت
وقتی جوجه ها به سنی میرسند که بالغ هم محسوب نمی شوند، می توان آنها را پالت نامید. در این دوران تعیین جنسیت به راحتی قابل تشخیص نیست.
خروس
خروس ها اغلب شانه ها و واتل ها بزرگتر و قرمزتری دارند که تشخیص آنها کار سختی نیست.
مرغ
زمانی که پالت های ماده کاملا بالغ شدند، می توان آنها را مرغ نامید. مرغ ها از نظر جسمی و جنسی، پرنده ای بالغ به حساب می آید که قابلیت تخمگذاری دارد.
گوسفند
پستانداری مفید و گیاه خوار است که انسان ها از شیر، پوست، گوشت و پشم آن استفاده می کنند. در ایران حدود ۲۷ نوع نژاد گوسفند وجود دارد که هر کدام کاربردهای مختلفی دارند.
میش
گوسفندان بالغ و ماده که توانایی تولید مثل دارند.
قوچ
گوسفندان نر بالغ قوچ نام دارند.
بره
گوسفندانی که کمتر از یکسال سن داشته باشند و توانایی تولید مثل ندارند، بره نام دارند.